A✦AzerbaijanEncyclopedia
TARİXİ SİYAHIYA ALINMALAR 1590 — 1860
MÜASİR COĞRAFİYA · TARİXİ QEYDLƏR
Xəritə yüklənir…
N
MƏNBƏ DÖVRLƏRİ
1590172718311860
▴ Yaşayış məntəqəsi⚑ Mahal782 tarixi qeyd
AZERBAIJAN ENCYCLOPEDIA

Haqqında

Azerbaijan Encyclopedia Azərbaycanın tarixini, yaşayış məntəqələrini və tarixi coğrafiyasını mənbələr əsasında araşdırmaq üçün hazırladığım rəqəmsal layihədir. Məqsədim müxtəlif dövrlərə aid məlumatları interaktiv xəritə üzərində bir araya gətirərək onları daha əlçatan və araşdırılması daha rahat etməkdir.

Layihədə tarixi siyahıya alınmalar, əhali qeydləri və səyyahların təsvirləri yer alır. Xəritədə bir yaşayış məntəqəsini seçərək onun müxtəlif dövrlərdəki adına, əhalisinə və haqqında yazılmış qeydlərə baxmaq mümkündür. Mənbələrdəki qeyri-müəyyənliklər və ziddiyyətlər ayrıca göstərilir; tarixi təsvirlər dövrün şəraiti və müəllifin baxışı nəzərə alınaraq oxunmalıdır.

Layihə üzərində iş davam edir: yeni mənbələr əlavə olunur, məlumatlar dəqiqləşdirilir və xəritənin əhatəsi genişləndirilir. Mövcud materiallar Azərbaycanın bütün bölgələrini və tarixi dövrlərini hələ əhatə etmir.

Azərbaycanın tarixi, genetik mənşəyi və nəsil bağları ilə bağlı hazırladığım digər layihələr Azerbaijan DNA və UruqTree platformalarıdır.

AZERBAIJAN ENCYCLOPEDIA

Tariximizi birlikdə yaşadaq

Azerbaijan Encyclopedia layihəsinin inkişafına dəstək olun. Hər bir töhfə bu işi davam etdirmək üçün dəyərlidir.

Məbləği özünüz seçin

Buy Me a Coffee səhifəsində istədiyiniz məbləği daxil edərək birdəfəlik dəstək göstərə bilərsiniz.

Dəstək səhifəsi hazırlanır. Tezliklə burada dəstək göstərə biləcəksiniz.

ATLAS HAQQINDA

Mənbələr və metod

Bu atlas təqdim edilmiş uMap arxivindəki tarixi qeydləri birləşdirir. Mətnlər mənbədəki yazılışla saxlanılır.

1590Osmanlı Vergi Dəftərləri
184 nöqtə qeydi
1727Osmanlı Vergi Dəftərləri
231 nöqtə qeydi
1831Naxçıvan Kameral Siyahısı
310 nöqtə qeydi
1860Şəmşəddil nahiyəsi
57 nöqtə qeydi

1860 qeydləri üçün Tovuz, Ağstafa, Gədəbəy, Şəmkir, Göyçə və Dilican poliqonları istifadəçinin təqdim etdiyi fayldan götürülüb. Bunlar sultanlığın tarixi sərhədi kimi təqdim edilmir. Çuğullu qeydi Dilican poliqonunda göstərilir.

Dövrlər üzrə eyni yaşayış məntəqəsinə aid olduğu təsdiqlənmiş qeydlər ortaq kimliklə bir nöqtədə göstərilir. Eyni adlı, ən çox 400 metr məsafədəki birmənalı uyğunluqlar da birləşdirilir. Ayrı məhəllələr və kəndlər ayrıca saxlanılır. Hər dövrün orijinal adı, mətni və qeyri-müəyyənlik işarələri qorunur.

Bölgülər müasir coğrafiyaya əsaslanır. Sərhəddə və ya əhatə xaricində olan qeydlər “Bütün qeydlər” bölməsində görünür. 1831 mətnlərində sonrakı illərə aid qeydlər də ola bilər.

Xəritə: OpenFreeMap · © OpenStreetMap contributors. Sərhədlər: OSM və istifadəçi düzəlişləri.

SƏYAHƏTNAMƏLƏR

Mənbələr haqqında

Çələbinin 1-ci səyahəti. Nöqtələr və mətnlər təqdim edilmiş uMap arxivindən götürülüb. Dayanacaqlar təqdim edilən 115 yerlik ardıcıllıqla göstərilir. Xətlər sxematikdir; dəqiq tarixi yolu göstərmir. ? işarəsi yerin dəqiq bilinmədiyini bildirir. Xətt koordinatı olan dayanacaqları ardıcıllıqla birləşdirir; koordinatı gözlənilən dayanacaqlar siyahıda saxlanılır. Mətnlər təqdim edilmiş mənbə görüntüləri əsasında redaktə olunub.

REDAKSİYA QEYDİ · TAVERNIER

Mənbə haqqında qeyd

Tavernierin səyahətnaməsində bir sıra bölgələrin keçmişi və dini məkanları haqqında məlumatlar erməni həmsöhbətlərindən, o cümlədən kilsə və yepiskop çevrələrindən alınmış rəvayət və izahlara əsaslanır. Müəllif bəzən bunu özü də açıq bildirir: Sultaniyyədə əvvəllər təxminən 800 kilsə və şapelin olması iddiasını “ermənilərə inansaq” qeydi ilə təqdim edir; başqa bir hissədə isə tarixi məlumatı yepiskopun erməni tarixlərinə istinadən danışdığını yazır. Bu parçalar birbaşa müşahidədən çox, müəyyən çevrələrin keçmiş haqqında təsəvvürlərini əks etdirir.

Bu səbəbdən bölgənin tarixini qiymətləndirərkən Tavernierin belə nəqllərini yoxlanılmış fakt kimi qəbul etmək və nəticələri yalnız bu mənbə üzərində qurmaq düzgün yanaşma deyil. Mətn oxunarkən müəllifin şəxsən gördükləri ilə başqalarından eşitdikləri fərqləndirilməli, xüsusilə tarixi və əhali ilə bağlı iddialar digər səyyahların müşahidələri və dövrün yerli mənbələri ilə tutuşdurulmalıdır.